در وجوب قسْم تفاوتى ميان اينكه زوج آزاد باشد يا برده ؛ سالم باشد يا عنين ( - - ) عنن ) ويا أخته ( - - ) أخته ) ؛ عاقل باشد يا ديوانه نيست . 3 در صورت ديوانه بودن ، ولىّ أو ، وى را به مراعاة حق قسْم وا مىدارد وأو را در هر شبى كه سهم هر يك از همسران است ، نزد أو مىبرد ، مگر آنكه حضور وى نزد همسران ، امنيت وآسايش آنان را به خطر اندازد ويا نفعي از أو نبرند كه در اين صورت حق قسْم ثابت نخواهد بود . آيا در صورت ترك رعايت حق قسْم ، قضاى آن پس از عاقل شدن بر أو واجب است يا نه ؟ وجوب قضا به مشهور نسبت داده شده است . 4 نوع وجوب : آيا وجوب قسم ابتدايى است ؛ بدين معنا كه با تحقق عقد نكاح وتمكين زوجه ، مراعاة آن بر زوج واجب است ، يا تنها در صورتي كه مرد به آن ابتدأ كند واجب مىشود ؛ بدين معنا كه بر مرد ، ابتدأ به تقسيم شبها براي همخوابى با تنها همسرش واجب نيست . درصورت تعدد نيز واجب نخواهد بود ، مگر آنكه شبى را نزد يكى از آنان بگذراند كه در اين صورت ، بر أو واجب است همخوابى را نسبت به ديگر همسران خويش رعايت كند تا آخرين نفر آنان ، وپس از آن نيز تا زماني كه به همخوابى دوباره با يكى از آنان مبادرت نكرده باشد ، همخوابى با هيچ يك بر أو واجب نيست ومىتواند از همهء آنان كناره گيرد ؟ قول نخست مشهور است . 5 موارد استثنا : حق قسْم براي زوجهء نابالغ ، ناشزه ( - - ) نشوز ) وديوانه كه ديوانگىاش هميشگى است ، ثابت نيست . بنابر اين ، قضاى آن پس از بلوغ ، رفع نشوز وديوانگى زن ، بر مرد واجب نمىباشد . 6 برخى در خصوص ديوانگى ، سقوط حق قسم براي أو را مشروط به خوف اذيت وعدم شعور ودرك انس با زوج دانسته ودر صورت أيمن بودن وشعور زوجه ، قسم را بر زوج واجب دانسته‌اند . 7 زنى كه بدون اذن همسر خود به سفري غير واجب وغير ضرور رفته است ، حق قسم أو نيز ساقط خواهد بود . 8